Header Ads

Rotterdam 2019: End of Season | ความไม่แน่นอนในบุรุษวิถี


END OF SEASON

(Elmar Imanov)
Rotterdam Film Festival 2019 : Bright Future




เมื่อความสัมพันธ์ในครอบครัวที่ดูเหมือนจะอบอุ่นกำลังถูกท้าทายจะความแตกต่างของปัจเจกบุคคล ความเป็นตัวตนของตัวเอง และการใช้ชีวิตอยู่ในสังคมที่มีขนบธรรมเนียมประเพณี และวัฒนธรรมที่ในทางหนึ่งมันส่งผลร้ายกับความสัมพันธ์ในครอบครัว หนังเล่าเรื่องราวผ่านตัวละครสามตัวคือ พ่อ แม่ และลูก และมรสุมของเรื่องราวเกิดขึ้นอย่างหนักเมื่อครอบครัวไปพักผ่อนที่ชายหาด และคนเป็นแม่หายตัวไป และอยู่ดีๆก็กลับมาโดยไม่มีใครทราบที่มาที่ไปที่ชัดเจนนัก นอกไปจากคำบอกเล่าของผู้เป็นแม่ สิ่งที่น่าสนใจคือหนังเองมีคาแร็คเตอร์ที่ชัดเจนในลักษณะท่าทางของการเล่าเรื่องค่อนข้างมาก ความน่าสนใจที่หนังเองสร้างขึ้นมาอยู่ที่การสำรวจลักษณะของตัวละครผ่านเส้นเรื่องของตัวละครแต่ละตัวเอง มันมีลักษณะของการจำเพาะเส้นเรื่องที่จำได้ไม่ยากเย็นมากนักอย่าง ตัวละครลูกเองก็มีเรื่องราวที่ไปมีความสัมพันธ์กับหญิงที่ดูแก่กว่าคนหนึ่ง และเลือกที่จะไปอยู่อาศัยที่อพาร์ทเมนต์ภายนอกครอบครัว พ่อเองมีความปราถนากับการพยายามตักตวงช่วงชีวิตในอดีตที่ตกหล่นไปหลังจากที่ต้องมาแต่งงาน ด้วยการใช้ชีวิตแบบชายโสด ออกไปปาร์ตี้กับเพื่อน ส่วนผู้เป็นแม่เองก็ดูต้องการอยากได้ชีวิตของเธอคืนหลังจากแต่งงาน และกลายเป็นภรรยาในประเทศที่สถานะของความเป็นหญิง และชายในสังคมครอบครัวนั้นยังไม่ค่อยจะเท่าเทียมกันมากเท่าไหร่นัก การโคจรมาเจอกันของดวงวิญญาณสามดวงในสถานที่ยูโทเปียอย่างสถาบันครอบครัวที่ในด้านบวกแล้วมันเป็นพื้นที่เอกเทศของสังคมเคร่งครัดทางจารีตประเพณีในครอบครัวที่มองว่ามันคือจุดหมายปลายทางหนึ่งของชีวิต




ความน่าสนใจของหนังคือการวางส่วนของเรื่องราวออกเป็นสองส่วนที่น่าสนใจ ระหว่างส่วนในพาร์ทที่เป็นการรวมกันในบริเวณของการจำกัดความว่าครอบครัว และส่วนที่เหลือของชีวิตของตัวละครแต่ละตัวที่มีความเอกเทศจำเพาะที่แตกต่างกันออกไป เราจะเห็นว่าเมื่อหนังเองสร้างพื้นที่จำเพาะของดินแดนในช่วงของการนำเสนอประเด็นครอบครัวออกมา เราพบว่ามันเหมือนหลุดออกไปในที่แห่งหนึ่งที่มีระดับของความไม่สมจริงเพิ่มมากยิ่งขึ้น หลายครั้งการเจอกันเหมือนถูกบีบบังคับไว้ด้วยคุณค่าที่สังคมนับถือ แต่ความสุขของการใช้ชีวิตนั้นไม่ได้เกิดขึ้นจริงในตัวบุคคลเหล่านั้น มันจึงมีความปลอมของการปฏิสัมพันธ์กันอยู่อย่างเด่นชัดไม่น้อย ยิ่งมาเจอช่วงของการสอบสวนสืบสวนเรื่องราวที่แต่ละคนไม่ไว้ใจ และนำเสนอด้วยคำพูดที่ตอบข้อซักถามที่เราเองก็ไม่รู้ว่ามันจริง หรือเท็จกันแน่ ยิ่งสร้างภาวะการณ์ของความลวง และไม่น่าไว้ใจให้เกิดกับพื้นที่จำเพาะของครอบครัวในหนังเรื่องนี้มากยิ่งขึ้นไปอีก มันมีความอึดอัด หวาดระแวง และไม่เป็นที่น่าพอใจละลายตัวอยู่ในบรรยากาศของหนังเรื่องนี้อย่างชัดเจน ต่างจากช่วงที่หนังเรื่องนี้นำเสนอภาพของการใช้ชีวิตในช่วงอื่นที่ไม่ได้อยู่กันพร้อมหน้าในครอบครัว มันมีความเบาสบาย มันมีความผ่อนคลาย แม้ว่ามันจะมีส่วนของการกระทำของตัวละครที่ดูไม่ได้ไปในเชิงบวก และส่งเสริมความรู้สึกด้านบวกของผู้ชมมากนัก แต่มันมีความเบาของความรู้สึกที่มากกว่ากันอย่างชัดเจน ทำให้พื้นที่ของคำว่าครอบครัวนั้นดูเหมือนเป็นเพียงหน้าที่ความรับผิดชอบที่ผูกบังคับเท่านั้นเอง




หนังเล่าเรื่องด้วยวิธีการนำเสนอค่อยเป็นค่อยไป และค่อยๆแตกให้เราเห็นถึงภาพความสัมพันธ์ที่ไม่สมประกอบออกมาได้อย่างแข็งแรง การเล่าเรื่องด้วยภาพของตัวละครที่กำลังนั่งมองผ่านกล้องเข้าหาผู้ชม การเล่าเรื่องด้วยช็อตใกล้แสดงสีหน้าความรู้สึกของตัวละคร ภาพของการนำเสนอด้วยระยะภาพในลักษณะนี้ให้ความรู้สึกของตัวละครออกมาได้อย่างแจ่มชัดมากขึ้น และหนังเองเลือกที่จะสร้างผลลัพธ์ของการสำรวจความรู้สึกของความไม่เป็นตัวเองเมื่อต้องมาเจอหน้ากันในสาระบบของครอบครัว ภาพของตัวละครที่มีความรู้สึกของความแตกสลายที่ถูกโฟกัสผ่านสายตา และท่าทางโดยเฉพาซีนช่วงหลังที่นำเสนอภาพของตัวละครลูกจ้องมองกล้องโดยตรงด้วยระยะเวลาที่นานมากกว่าปกติ สิ่งเหล่านี้มันช่วงทำให้ภาพของความแตกต่างที่ถูกแบ่งเรื่องราวออกเป็นลักษณะจำเพาะสองส่วนอย่างที่กล่าวไปในย่อหน้าก่อนหน้านี้มีความชัดเจนมากยิ่งขึ้น การสร้างอารมณ์ และความหมายในการสะท้อนความล่มสลายในลักษณะของความขมที่ซ่อนตัวอยู่ในสถาบันครอบครัวที่ลดทอนความเป็นเอกเทศของตัวปัจเจกบุคคลลงไปส่งผลร้ายแรงอย่างชัดเจน และทำให้ภาพของการวิพากษ์สถาบันครอบครัวในประเทศ และวัฒนธรรมอาเซอร์ไบจานมีความชัดเจนมากยิ่งขึ้น ผ่านเศษของความรู้สึกและบรรยากาศแบบผู้กำกับมาสเตอร์ชาวอิตาลีอย่าง 'Antonioni'




ไม่เพียงแต่ภาพของความสัมพันธ์ในครอบครัวอันไม่สมบูรณ์ถูกนำเสนอผ่านหนังเท่านั้น ประเด็นเรื่องทางเพศที่เป็นลักษณะเฉพาะตัวอย่างหนึ่งในสังคมที่ชายเป็นใหญ่ก็ถูกนำเสนออย่างชัดเจน มันผลักลักษณะของเพศหญิงออกเป็นความชายขอบอย่างชัดเจน การกระทำของเพศชายอาจจะไม่ได้ถูกมองในเชิงลบ แต่มันเกิดจากโครงสร้างของปัญหาทางสังคมที่ถูกส่งมารุ่นต่อรุ่นที่ดูเป็นปัญหาที่แก้ไขไม่ได้เลยในสังคมนี้ ความน่าสนใจในการผลักคนออกเป็นชายขอบถูกนำเสนอผ่านตัวลูกชายในหนังด้วยเช่นเดียวกัน เอาเข้าจริงแล้วหนังเองก็ยังสร้างความสงสัยว่าโดยแท้จริงแล้วลูกชายของเขานั้นเป็นลูกชายจริงๆของพวกเขาหรือเปล่า หรือในอดีตนั้นมีเงื่อนไขอะไรที่ผิดปกติที่ผลักดันให้เขาเข้ารวมกันเป็นครอบครัวอย่างไม่ค่อยสนิทใจมากนักหรือไม่ เลยเผยภาพของความสัมพันธ์ในลักษณะนี้ออกมา ความไม่ไว้ใจ บรรยากาศที่ถูกสร้างขึ้นผ่านละครที่ดูเหมือนถูกสร้างขึ้นผ่านทั้งวิธีการกำกับ และบทสนทนาของตัวละคร อำนาจทางเพศ และแรงปราถนาที่ไม่ชัดเจนในใจของตัวละครถูกผสมผสานเข้ากันอย่างน่าสนใจ และสร้างปลายเปิดของเรื่องราวที่ผู้ชมต้องสานต่อเองได้อย่างทรงพลัง ถือเป็นหนังขนาดยาวเรื่องแรกที่ทำออกมาได้อย่างน่าประทับใจ และมีเลเยอร์มีชั้นเชิงไม่น้อย

End of Season ชนะรางวัลหนังเรื่องแรกยอดเยี่ยม และหนังยอดเยี่ยมจากสมาพันธ์นักวิจารณ์ ที่เทศกาลหนังรอตเตอร์ดามครั้งที่ 48
International Sales : Pluto Film

by Sutiwat Samartkit
(17/03/19)

ไม่มีความคิดเห็น