Header Ads

Berlin 2020: Last and First Men | มนุษยนิยมอันไร้พรมแดน


Last and First Men

(Jóhann Jóhannsson)


Berlin Film Festival 2019 : Special



หนังเรื่องแรกและเรื่องสุดท้ายของศิลปินชาวไอซ์แลนด์ที่อยู่เบื้องหลังดนตรีประกอบของหนังรางวัลหลายต่อหลายเรื่องเป็นหนังทดลองที่ว่าด้วยเรื่องราวการสื่อสารทางเดียวจากมนุษย์ในอนาคตที่อยู่ในยุคใกล้สูญพันธ์และมนุษย์อย่างพวกเราในยุคปัจจุบันผ่านงานภาพที่เต็มไปด้วยสถาปัตยกรรมอันแปลกประหลาดของยูโกสลาเวีย และแน่นอนกับดนตรีประกอบที่ทรงพลัง เรื่องราวในเชิงทดลองของหนังเรื่องนี้เริ่มด้วยภาพปรากฎในดินแดนอันแปลกตาสำหรับผู้ชมทั่วไป (ซึ่งจริงๆแล้วอาจไม่ได้แปลกของคนที่คุ้นชินกับสถานที่หรือสภาพภูมิทัศน์ในบริเวณนี้มาก่อน) จากดินแดนที่ไม่คุ้นตาหนังขับเรื่องราวด้วยข้อความเสียงที่เหมือนถูกยิงมาจากที่แห่งใดแห่งหนึ่งในอวกาศจากอนาคตข้ามพรมแดนของเวลาเข้ามา เล่าเรื่องราวของการเปลี่ยนแปลงของอารยธรรมของมนุษย์ในห้วงเวลาอนาคตที่เดินทางมาถึงจุดสิ้นสุดที่ใกล้สูญพันธุ์ ภาพของหนังเรื่องนี้จึงเหมือนการที่เราผู้ชมเปิดสาส์นจากมนุษย์กลุ่มสุดท้าย หนังทดลองเรื่องนี้จึงขับเน้นเราด้วยโสตประสาตของตา และหูเป็นหลักมากกว่าที่จะเน้นไปที่ความซับซ้อนของความเรียงที่หนังเล่าในตลอดเรื่อง และผู้กำกับสามารถเรียบเรียงภาพและเสียงออกมาได้สอดประสานกัน มีพลังในการนับเสนอถึงความยิ่งใหญ่ของวิวัฒนาการมนุษย์ และโศกนาฏกรรมในอนาคตที่ต้องเผชิญกับการเยือนของการสูญพันธ์อันใกล้ การเล่าเรื่องด้วยบทบรรยายตลอดทั้งเรื่องและการนำเสนอผ่านดนตรีประกอบผสมภาพภูมิทัศน์อันแปลกตาให้ความรู้สึกเหมือนการล่องลอยไปในความความฝัน การผสมผสานระหว่างความเป็นจริงในเชิงสารคดี และความเป็นไซไฟของหนังสร้างพื้นที่ของผู้ชมให้อยู่ท่ามกลางความเป็นไปได้ที่ไม่มีที่สิ้นสุด ในความเรียงที่เกิดขึ้นของหนังสร้างผมแดนของการทำความเข้าใจที่ขยับขยายออกไปในหลายมิติ ในกายภาพที่เราสัมผัสทั่วไปนั้นมันอาจดูเหมือนว่าเป็นสาส์นทางเดียวที่บอกเล่าเชิงสั่งสอนถึงการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นซึ่งทำให้มนุษย์เดินทางมาถึงจุดสุดท้ายของเผ่าพันธุ์ แต่ในอีกทางหนึ่งรายละเอียดของการเปลี่ยนแปลงที่บอกเล่าผ่านห้วงเวลาจากอดีตไปในอนาคตนั้นสะท้อนให้เห็นภาพความจริงของวิวัฒนาการของมนุษย์อย่างชัดเจน และมันส่งผลกระทบกับผู้ชมในฐานะของมนุษย์อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ แม้ว่าบริบทของหนังจะดูเป็นการให้ข้อมูลฝ่ายเดียวจนทำให้การมีส่วนรวมของผู้ชมเข้าไปเคลื่อนไหวในความเรียงของเรื่องราวที่หนังสร้างขึ้นนั้นอาจเกิดขึ้นไม่เยอะมากเท่าไรนัก อย่างไรก็ดีผลลัพธ์ที่สมบูรณ์ของการร้อยเรียงผ่านบทบรรยาย งานภาพ และโดยเฉพาะอย่างยิ่งดนตรีประกอบในหนังเรื่องนี้ส่งพลังของการจูงใจให้คล้อยตามของหนังสารคดีเรื่องนี้ออกมาได้อย่างดีเยี่ยม


หนังดัดแปลงมาจากนิยายไซไฟที่ว่าด้วยเรื่องของของมนุษย์ที่วิวัฒนาการในแต่ละยุคสมัยในโลกอนาคต หนังทดลองเรื่องนี้ของผู้กำกับผู้ล่วงลับจับขมวดเรื่องราวเล่าการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นผ่านสิ่งก่อสร้างของยูโกสลาเวียที่เคยรุ่งเรืองในอดีต ความน่าชื่นชมประการหนึ่งของหนังเรื่องนี้นั่นก็คือ การกำกับภาพ การนำเสนอภาพของซากอารยธรรมที่แข็งทื่อที่น่าจะเป็นสิ่งที่ดูไร้ชีวิตให้มีการเคลื่อนไหวผ่านการลำดับภาพ และการเคลื่อนกล้องได้อย่างมีชีวิต การร้อยเรียงของภาพ และการนำเสนอด้วยสัดส่วนด้วยมุมของเรื่องภาพที่มีความหมายที่ต่างกันออกไปในแต่ละซีน สร้างภาพจำที่ต่างออกไปในความทรงจำของผู้ชมที่ให้ความหมายของภาพที่ถูกถ่ายทอดออกมาในสัดส่วนที่มีความแตกต่างกันออกไป ร่วมด้วยดนตรีประกอบที่ผู้กำกับเองเป็นคนร่วมรังสรรค์ด้วยนั้น มันยิ่งนำเสนอความยิ่งใหญ่ของชีวิตมนุษย์ให้ทรงพลังมากยิ่งขึ้น พอภาพในมุมต่างๆที่ถูกถ่ายทอดออกมาไม่ว่าจะเป็นพื้นที่ต่อเนื่องของฉากหลังที่ยิ่งใหญ่ของท้องฟ้าซึ่งทอดตัวออกไปไม่มีที่สิ้นสุด และดนตรีประกอบที่โหมโรงเหมือนหนังไซไฟทุนใหญ่ที่ฉายตามโรงหนังทั่วโลก มันยิ่งสร้างพื้นฐานของการเล่าเรื่องที่สะท้อนให้เห็นภาพของอารยธรรมที่ยิ่งใหญ่ ซึ่งคงอยู่อย่างไร้กาลเวลา ต้องยอมรับและน่าชื่นชมในฝีมือของศิลปินชาวไอซ์แลนด์คนนี้ที่สามารถถ่ายทอดความยิ่งใหญ่ และวิวัฒนาการของอารยธรรมมนุษย์ในหนังเรื่องแรกของเขาได้อย่างทรงพลัง และด้วยสถานะของความไร้กาลเวลาที่เกิดขึ้นทำให้ความจริงของหนังส่งหาผู้ชมอย่างแข็งแรง เป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ของความยิ่งใหญ่ของมนุษย์ที่ก้าวผ่านความตาย และอยู่เหนือกาลเวลาได้อย่างมหัศจรรย์ [A]


Last and First Men เข้าฉายที่เทศกาลหนังเบอร์ลิน ครั้งที่ 70

International Sales : Zik Zak Kvikmyndir

by Sutiwat Samartkit

(26/03/20)

ไม่มีความคิดเห็น