Header Ads

Berlin 2020: Swimming Out Till the Sea Turns Blue | จิตวิญญาณแห่งจีนใหม่


Swimming Out Till the Sea Turns Blue

(Jia Zhang-ke)



Berlin Film Festival 2019 : Berlinale Special


สารคดีขนาดยาวเรื่องแรกของผู้กำกับออเตอร์ชาวจีนในรอบเก้าปี หลังจากในช่วงที่ผ่านผู้กำกับรังสรรค์ผลงานฟิคชั่นที่วาดชะตากรรมของชีวิตผู้คนในจีนเอาไว้อย่างเจ็บปวด ความเจ็บปวดที่เกี่ยวพันธ์ในเชิงพื้นที่และการเปลี่ยนผ่านของสังคมและวัฒนธรรมจีน โดยเฉพาะอย่างยิ่งช่วงวัยที่ผจญกับช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรมในจีนยังถูกถ่ายทอดในหนังของเขาอย่างโดดเด่น ความเป็นคนที่ประสบผ่านในช่วงวัยเด็กจากผลลัพธ์หลังจากช่วงปลายของการปฏิวัติวัฒนธรรมในจีน การเกิดในช่วงเวลาของการเปิดรับชาติตะวันตกมากขึ้นภายหลังการสิ้นสุดลงของยุคเหมา หนังเรื่องนี้มองกลับไปสำรวจสิ่งที่ยังคงเหลือจากรุ่นพ่อ และรุ่นปู่ของเขาด้วยผ่านชีวิต บทกวีและความคิดของนักเขียนที่ทรงอิทธิพลในจีนในช่วงเวลานั้น หนังกวาดเรื่องราวการเคลื่อนไหวจากช่วงเวลาที่กินยาวกว่าครึ่งศตวรรษนับตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่สอง การปฏิวัติวัฒนธรรม สงครามเย็น และการปฏิรูปประเทศที่ทำให้เป็นจีนแบบทุกวันนี้ นี่คือช่วงเวลาการเปลี่ยนผ่านที่สำคัญของศตวรรษในจีนที่เป็นช่วงเวลาทองที่ทำให้จีนก้าวขึ้นมาเป็นมหาอำนาจของโลกในปัจจุบันนี้ นับตั้งแต่เรื่องราวของสารคดีเรื่องนี้ที่มีทีท่าว่าจะเป็นการเล่าเรื่องที่เกิดขึ้นในประวัติศาสตร์หมู่บ้านตระกูลเจียเท่านั้น แต่หลังจากช่วงของการรวบรวมบรรดานักเขียนที่มาร่วมงานในงานเทศกาลงานเขียนท้องถิ่นในฉางซี สารคดีเรื่องนี้ก็เริ่มขยายขอบเขตเข้าไปยังดินแดนในพื้นที่อิ่นของจีน สำรวจชีวิตและชะตากรรมของผู้คนที่เกี่ยวข้องที่ประสบกับช่วงเวลาของการเปลี่ยนผ่านที่เกิดขึ้น ความน่าสนใจของสารคดีเรื่องนี้ที่ถือเป็นหัวใจสำคัญในการขับเล่าเรื่องราวได้อย่างมีพลัง คือการนำเสนอวัตถุดิบของความสัมพันธ์ในช่วงประวัติศาสตร์ของจีน การนำเสนอบทเขียนที่สะท้อนเรื่องราวของชีวิตที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาหนึ่งของประวัติศาสตร์ มันเป็นเรื่องราวส่วนของชีวิตที่ถักทอเข้าหากันอย่างละเมียดละไมและเปี่ยมด้วยอารมณ์ของจิตวิญญาณร่วมสมัยที่พาดผ่านช่วงเวลาทางประวัติศาสตร์ แม้ภาพของหนังเมื่อมองแยกส่วนแล้วอาจดูเหมือนเป็นเรื่องราวของคนทั่วไปธรรมดาที่ไม่ได้น่าจดจำมากนัก แต่รายละเอียดปลีกย่อยในเนื้อความนั้นเป็นการใส่เข้ามาเพื่อสร้างจุดเชื่อมของน้ำหนักในเรื่องราวส่วนต่างๆที่ท้ายที่สุดเอามาประสานหากันได้อย่างยอดเยี่ยมทีเดียว

จริงๆแล้วหนังสารคดีในทำนองนี้ของจีนแผ่นดินใหญ่ที่ภาพภายนอกนั้นดูเหมือนหนังสารคดีจืดๆที่เล่าเรื่องราวที่เกิดขึ้นในชีวิตมนุษย์ที่ธรรมดาทั่วไป เราอาจจะเห็นได้เรื่อยๆอยู่แล้ว โดยเฉพาะงานกำกับของผู้กำกับ Wang Bing ซึ่งความมหัศจรรย์ที่รังสรรค์พลังให้กับหนังสารคดีเหล่านี้นั่นคือ การเลือกสัดส่วนการนำเสนอ การผสมวัตถุดิบเข้ามาเพื่อสร้างไดนามิกของความแตกต่างในส่วนต่างๆของเรื่องให้เกิดขึ้น ทำให้หนังมีส่วนผสมที่น่าสนใจ ในหนังสารคดีเรื่องนี้อาจนำเสนอในภาพของความรู้สึกที่แตกต่างไปจากหนังสารคดีของผู้กำกับหวางบิงอยู่พอสมควร ในมุมมองของการนำเสนอในเชิงสรรเสริญชีวิตมีมากกว่าชัดเจน ทั้งการเลือกใช้ดนตรี การเลือกแง่มุมของเรื่องราวที่ต้องการนำเสนอ ทำให้สารคดีเรื่องนี้ค่อนข้างมีความสว่างมากกว่า การนำเสนอแม้จะหยิบเอาเรื่องราวของความเศร้าและเสียใจเข้ามาใส่ แต่มันถูกตัดแต่งทั้งจากการร้อยเรียงเรื่องราว และจากการเลือกวิธีการขับกล่อมเรื่องราวทำให้ความรู้สึกที่เกิดขึ้นไม่ได้ลบมากนัก ที่น่าสนใจคือบทของการเรียงลำดับเรื่องราวที่เอามาใช้ในการเล่าเรื่องนั้นดูเป็นความจงใจของผู้กำกับที่ต้องการร้อยเรียงเรื่องราวในลักษณะที่นำเสนอกรอบของสัดส่วนการเป็นมนุษย์ในสังคมทั่วไป ทั้งช่วงที่มาที่ไปของการเกิด การเรียนรู้ก้าวผ่าน การเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มยุวชนคอมมิวนิสต์ การดิ้นรนตามความฝัน การหางาน การสร้างครอบครัว การคงสถานะเป็นพ่อ แม่ และลูก สัดส่วนตรงนี้สอดประสานกับสิ่งที่เกิดขึ้นในช่วงของการปฏิวัติทางสังคมและการเมืองของจีน ความธรรมดาพื้นฐานของชีวิต และเรื่องราวเอกเทศของความเป็นจีนสอดประสานกันเป็นจิตวิญญาณของจีนสมัยใหม่ที่ผู้กำกับรังสรรค์ออกมาได้อย่างแข็งแรงไม่น้อยทีเดียว [A-]

Swimming Out Till the Sea Turns Blue เข้าฉายที่เทศกาลหนังเบอร์ลิน ครั้งที่ 70 ในสาย Special

International Sales : MK2 Films

by Sutiwat Samartkit

(22/04/20)

ไม่มีความคิดเห็น