Header Ads

Berlin 2020: Veins of the World | สายใยของชีวิต


Veins of the World

(Byambasuren Davaa)





Berlin Film Festival 2019 : Generation



มองโกเลียเป็นดินแดนของชนเผ่าเร่ร่อนที่มีประวัติศาสตร์มาช้านาน การถือกำเนิดขึ้นของรัฐในสมัยปัจจุบันกัดกร่อนความเป็นไปของวัฒนธรรมนี้ลงไป ในผืนแผ่นดินภูเขาธรรมชาติของที่นี่ครั้งหนึ่งเคยเชื่อว่าเป็นดินแดงของทองคำที่เต็มไปด้วยจิตวิญญาณหล่อหลอมชาวมองโกลเข้าไว้ด้วยกัน หนังเรื่องนี้คือการกลับมากำกับภาพยนตร์อีกครั้งในรอบสิบเอ็ดปีของผู้กำกับที่เคยมีสารคดีเข้าชิงรางวัลออสการ์อย่างเรื่อง The Story of the Weeping Camel เมื่อปี 2003 ซึ่งในหนังเรื่องล่าสุดของเขาได้แรงบันดาลใจมาจากเหตุการณ์จริงและเอามาเล่าเรื่องของเด็กหนุ่มในชนเผ่าเร่ร่อนที่ใฝ่ฝันที่จะเข้าประกวดในรายการ Mongolia's Got Talent ที่เป็นกระแสของเด็กยุคใหม่ในมองโกเลีย แต่แล้วเหตุการณ์นั้นก็นำมาซึ่งการสูญเสียครั้งสำคัญของเขาที่ทำให้ครอบครัวของเขาต้องเผชิญกับวิกฤติที่สำคัญในชีวิต ความน่าสนใจที่หนังสร้างสมดุลของประเด็นได้ค่อนข้างดีมากผ่านเรื่องราวของเด็ก ซึ่งมักเป็นวัตถุดิบที่ผู้กำกับถนัดอยู่แล้ว พูดกันอย่างตรงไปตรงมานั่นคือ ในหนังเรื่องนี้ของเขานั้นไม่ได้ออกจากคอมฟอร์ทโซนนัก แต่เป็นการทำให้มันออกมาดีมากเรื่องหนึ่ง การสร้างสมดุลที่ว่าในสังคมของมองโกเลียที่กำลังมุ่งหน้าเข้าหาโลกทุนนิยมแบบตะวันตกจนละเลยความใส่ใจที่มีต่อขนบวัฒนธรรมดั้งเดิม การมีอยู่ของสิ่งดั้งเดิมนั้นกลายเป็นชนกลุ่มน้อยไปแล้ว และวัฒนธรรมที่เกิดขึ้นกลายเป็นวัฒนธรรมที่อยู่ในตำราประวัติศาสตร์ไปแล้ว ความน่าสนใจนอกจากหนังจำแทนภาพของทุนนิยมผ่านตัวเวทีการแข่งขันความสามารถที่เด็กในสังคมตรงนี้ตื่นตัวที่จะเข้าไปร่วม กับการแทนภาพของการขุดเหมืองทองของบรรษัทที่รัฐบาลที่คอรัปชั่นอนุญาติให้เข้ามาทำเหมืองในพื้นที่ที่จะทำลายวัฒนธรรมของท้องถิ่นที่มักเป็นคนเร่ร่อนไม่ได้มีโฉนดวางปักหลักเหมือนสังคมส่วนอื่นของโลกใบนี้เป็นอีกภาพหนึ่งของการตั้งคำถามถึงการเข้ามารุกรานของโลกทุนนิยม และที่น่าสนใจมากกว่านั้นคือในสัดส่วนของการแสวงหาค่าตอบแทนให้กับชีวิตนั่นคือ การที่หนังแทนภาพที่คนกลุ่มหนึ่งยอมรับค่าตอบแทนเพื่อแลกกับการให้บรรษัทเข้ามาใช้พื้นที่ทำเหมือง ในขณะที่คนพื้นที่อีกกลุ่มหนึ่งนั้นที่ทำเหมืองด้วยวิธีการโบราณก็เอารัดเอาเปรียบด้วยการใช้แรงงานเด็กเพื่อเข้าไปในอุโมงค์แคบๆที่เจาะลงไป สิ่งที่หนังเรื่องนี้นำเสนอคือการตัดสไลซ์ชีวิตของผู้คนที่เกิดขึ้นที่สะท้อนออกมาให้เห็นว่าบางทีคุณค่าของความเป็นชุมชนแบบดั้งเดิมมั่นถูกทำลายจากภายในสังคมที่ต่างเห็นแก่ตัวกันมากกว่าที่จะถูกทำลายจากภายนอก

การเปลี่ยนตำแหน่งของเส้นทางที่เคยใช้ในอดีต ความคุ้นเคยที่เคยรู้สึกในอดีตนั้นมลายหายไปจากแผนที่ในหนังหมดแล้ว และแน่นอนว่ามันนำมาซึ่งความสูญเสียที่เกิดขึ้นกับตัวละครหลักในเรื่อง โลกทุนนิยมเข้ามาเพื่อทำให้เกิดมูลค่าของสิ่งต่างๆ สิ่งใดมีมูลค่าก็จะถูกใส่ใจมาก แต่สิ่งใดมีมูลค่าน้อยก็ย่อมหายไป ประเด็นตรงส่วนนี้ถูกนำมาวิพากษ์พฤติการณ์ของผู้คนที่เกิดขึ้นในสังคมในแต่ละองคาพยพด้วย ในรายละเอียดที่สำคัญและน่าสนใจของหนังเรื่องนี้อยู่ที่ทิศทางของหนังที่วางความเป็นไปของการตัดสินเนื้อความระหว่างคุณค่าของทุนนิยม และวัฒนธรรมความเชื่อดั่งเดิมเอาไว้อย่างเป็นกลาง มันทำให้ภาพของการนำเสนอไม่มีทีท่าของความดราม่าในเชิงอารมณ์จนทำให้หนังดูแบนไร้มิติมากจนเกินไป การอยู่ร่วมกันของสิงสิ่งนหนังเรื่องนี้คือภาพของการนำเสนอที่สมดุลอย่างยิ่งยวด และมันช่วยเผยให้เห็นมิติของความเป็นมนุษย์ในตัวละครเล็กๆที่เกิดขึ้นในหนังที่ถูกจับใส่อยู่ในงานภาพทิวทัศน์กว้างใหญ่ที่ทอดตัวยาวสุดลูกหูลูกตาออกไป การนำเสนอด้วยงานภาพในหนังเรื่องนี้สะท้อนให้เห็นว่ามนุษย์เป็นเพียงสัดส่วนเล็กๆที่เกิดขึ้นบนโลกใบนี้เท่านั้น สเกลของธรรมชาติถูกวางความสัมพันธ์กับมนุษย์ผ่านงานภาพได้อย่างทรงพลังในทุกขณะที่ตัวละครเคลื่อนที่ และเฟรมของหนังเรื่องนี้ขยับไปข้างหน้า ความเชื่อของมนุษย์ที่ถูกวางอยู่ในสายธารของธรรมชาติถูกนำเสนอเทียบเคียงกับความเป็นไปในระบบทุนนิยมที่มนุษย์สร้างขึ้น และมันเทียบกันไม่ได้เลยจริงๆ มันคือความงดงามของชีวิตที่ไหลไปตามแรงต้านของสายธารเวลาในโมงยามของการเปลี่ยนผ่านเข้าสู่ระบบทุนนิยมได้อย่างเจ็บปวด [A-]

Veins of the World เข้าฉายที่เทศกาลหนังเบอร์ลิน ครั้งที่ 70 ในสาย Generation

International Sales : Global Screen

by Sutiwat Samartkit

(03/04/20)

ไม่มีความคิดเห็น